Mutfak Kültürü

Boşnak Mantısı (Klepe) Nedir? Nasıl Yapılır, Yanına Ne Gider?

Boşnak mutfağında klepe adıyla bilinen mantı, kıymalı ve soğanlı iç harçla hazırlanan, haşlanarak sarımsaklı yoğurtla sunulan bir hamur işidir. Kayseri mantısına göre genellikle daha iri kesilir ve aileden aileye değişen bir sofra geleneği taşır.

Metal kapta yoğurt ve tereyağıyla servis edilmiş Boşnak mantısı klepe
Gerçek fotoğraf: Saraybosna’da servis edilen klepe (Boşnak mantısı). Radika Kafe sunumu değildir. Fotoğraf: amanderson2 / Wikimedia Commons · CC BY 2.0 · Kırpıldı, boyutlandırıldı ve WebP'ye dönüştürüldü
Hazırlık60 dakika
Pişirme15 dakika
Toplam75 dakika
Porsiyon4 kişilik

Boşnak mantısı (klepe) nedir?

Boşnak mantısı, Bosna-Hersek mutfağında klepe olarak bilinen, kıyma ve soğanla doldurulmuş hamur parçalarının haşlanmasıyla hazırlanan bir yemektir. Türkiye’de Balkan kökenli ailelerde hem klepe hem de Boşnak mantısı adıyla anılır. Haşlanan mantılar çoğunlukla sarımsaklı yoğurt ya da kaymakla, üzerine eritilmiş tereyağı gezdirilerek sıcak servis edilir.

Tarifin tek ve değişmez bir hâli yoktur. Hamura yumurta katan da, yalnızca un, su ve tuzla yoğuran da olur; iç harçta karabiber ve soğan oranı aileden aileye değişir. Bu rehberdeki bilgiler genel ev mutfağı uygulamasını anlatır; Radika Kafe’nin menüsünü veya servis biçimini tarif etmez.

İlgili rehber: İzmir’de Boşnak mutfağı · Boşnak böreği nedir?

Boşnak mantısı ile Kayseri mantısı arasındaki fark

En belirgin fark boyuttur. Kayseri mantısı çok küçük kesilmesiyle tanınır; Boşnak mantısında ise kareler genellikle daha iridir ve bir lokmadan büyük olabilir. Bu nedenle iç harç oranı daha yüksek hissedilir ve mantının kendisi daha doyurucu olur.

Sunumda da küçük farklar vardır. Kayseri mantısında domatesli veya salçalı tereyağlı sos ve sumak sık görülür. Boşnak mantısında ise sarımsaklı yoğurt ya da kaymak ile sade biberli tereyağı öne çıkar; bazı evlerde mantı haşlandıktan sonra fırında kısa süre kızartılarak da sunulur.

  • Boyut: Kayseri mantısı çok küçük, Boşnak mantısı daha iri
  • Sos: Kayseri’de salçalı tereyağı ve sumak; klepede sarımsaklı yoğurt veya kaymak
  • İç harç: klepede soğan ve karabiber daha belirgin

İlgili rehber: Kayseri mantısı nasıl pişirilir?

Boşnak mantısının yanına ne gider?

Boşnak mantısı yoğurtlu ve tereyağlı sunulduğu için yanına ferah ve ekşi tatlar iyi gider. Birinci öneri limonlu mevsim salatası ya da Balkan mutfağında sık görülen domates, salatalık ve soğanlı salatadır. İkinci öneri turşudur; özellikle kışın lahana turşusu, yoğurdun ağırlığını dengeler.

Üçüncü öneri, mantıdan önce küçük bir kâse sebze veya mercimek çorbasıdır. Dördüncü öneri ise Balkan sosu sevenler için az miktarda ajvardır; köz biberin hafif tatlı ve dumanlı tadı sarımsaklı yoğurtla güzel bir karşıtlık kurar. Mantı zaten yoğurtla servis edildiği için yanına ayrıca cacık veya yoğurtlu meze koymak gereksiz olabilir.

  • 1. Limonlu mevsim salatası
  • 2. Lahana veya karışık turşu
  • 3. Küçük bir kâse sebze ya da mercimek çorbası
  • 4. Az miktarda ajvar

İlgili rehber: Ajvar nedir? · Mantının yanına ne gider?

Hamur ve iç harçta dikkat edilecekler

Hamur çok sert olursa açması zorlaşır, çok yumuşak olursa haşlarken dağılabilir. Kulak memesi kıvamına getirip dinlendirmek, hamurun daha kolay açılmasını sağlar. Hamuru ince fakat yırtılmayacak kalınlıkta açmak gerekir; Boşnak mantısı iri kesildiği için çok ince hamur iç harcın ağırlığını taşımayabilir.

İç harçta rendelenmiş soğanın suyu kıymayı yumuşatır. Soğan çok sulu ise suyunun bir kısmını süzmek, mantının kapanan kenarlarının açılmasını önler. Kenarları kapatırken parmak ucuyla hafifçe su sürmek hamurun yapışmasına yardımcı olur.

Servis ve saklama

Boşnak mantısı haşlandıktan hemen sonra servis edildiğinde en iyi dokusundadır. Yoğurdu servisten önce buzdolabından çıkarıp oda sıcaklığına yaklaştırmak, sıcak mantıyla buluştuğunda tabağın hızla soğumasını önler. Biberli tereyağını en son, sıcakken gezdirmek renk ve koku kazandırır.

Çiğ mantıları tek kat hâlinde, aralarına un serperek tepsiye dizip dondurabilirsiniz; donduktan sonra saklama kabına aktarmak yapışmalarını önler. Pişmiş mantıyı ise yoğurt eklenmeden buzdolabında kısa süre saklayıp tüketmeden önce kaynar suda kısa süre ısıtmak daha uygundur.

Sık sorulan sorular

Klepe ne demek? Boşnakça’da bu tür kıymalı mantıya verilen addır; Türkiye’de çoğu zaman Boşnak mantısı olarak bilinir. Boşnak mantısı fırında yapılır mı? Klasik sunum haşlamadır; bazı ailelerde haşlanan mantı tereyağıyla fırında kısa süre kızartılır.

Boşnak mantısına kaymak konur mu? Evet, bazı evlerde yoğurt yerine kaymak ya da yoğurt ile kaymak karışımı kullanılır. Boşnak mantısının yanına ne içilir? Su, ayran ya da yemekten sonra çay yaygın tercihlerdir.

Tarif adımları

  1. 1. adım

    Un, yumurta, tuz ve ılık suyu yoğurarak kulak memesi kıvamında bir hamur hazırlayın; üzerini örtüp 20-30 dakika dinlendirin.

  2. 2. adım

    Kıymayı rendelenmiş soğan, tuz ve karabiberle iyice yoğurun.

  3. 3. adım

    Hamuru ince açın ve yaklaşık 4-5 santimetrelik kareler kesin. Her karenin ortasına bir çay kaşığı iç harç koyup kenarları kapatarak üçgen veya bohça şekli verin.

  4. 4. adım

    Geniş bir tencerede tuzlu suyu kaynatın. Mantıları ekleyip ara ara karıştırarak, yüzeye çıktıktan sonra hamuru yumuşayana kadar yaklaşık 10-12 dakika haşlayın.

  5. 5. adım

    Yoğurdu ezilmiş sarımsakla karıştırın. Tereyağını eritip kırmızı biberi kısa süre ısıtın.

  6. 6. adım

    Süzülen mantıları tabağa alın, üzerine sarımsaklı yoğurdu ve biberli tereyağını gezdirerek sıcak servis edin.

Bu rehberi paylaşın

Sofradan ilhamı sevdiklerinizle paylaşın.

Instagram için Radika imzalı özel görsel otomatik hazırlanır.

WhatsApp
Radika Rehber notu

İçeriklerimizi yerel mutfak kültürünü doğru ve anlaşılır biçimde aktarmak amacıyla hazırlıyoruz. Mevsime bağlı ürün ve sunumlar zaman içinde değişebilir.