Yılbaşı Mezeleri: 15 Pratik Meze ve Yılbaşı Sofrası Planı

Kısa cevap: Yılbaşı sofrasına hangi mezeler yapılır?

Yılbaşı sofrası için en pratik mezeler önceden hazırlanabilen ve oda sıcaklığında lezzetini koruyan tariflerdir: haydari, yoğurtlu köz patlıcan, muhammara, fava, acılı ezme, şakşuka, yoğurtlu pancar, havuç tarator, girit ezmesi, zeytinyağlı yaprak sarma ve ajvar. Bunlara sıcak bir börek ve basit bir peynir tabağı eklemek sofrayı tamamlar.

İyi bir yılbaşı meze sofrasında renk ve doku çeşitliliği önemlidir: beyaz ve yeşil yoğurtlu mezeler, kırmızı köz biberli mezeler, turuncu havuç ve mor pancar bir araya geldiğinde masa davetkâr görünür. Altı ila sekiz çeşit, altı ila on kişilik bir sofra için genellikle yeterlidir.

• Yoğurtlu: haydari, yoğurtlu köz patlıcan, pancar, havuç tarator
• Köz ve sebze: muhammara, şakşuka, acılı ezme, ajvar
• Zeytinyağlı: fava, yaprak sarma, girit ezmesi
• Sıcak eşlikçi: el açması börek

Yoğurtlu yılbaşı mezeleri

Birinci öneri haydaridir; süzme yoğurt, beyaz peynir, sarımsak ve kuru naneyle hazırlanır, bir gün önceden yapılabilir. İkinci öneri yoğurtlu köz patlıcandır; közlenmiş patlıcanın isli tadı yoğurtla yumuşar. Üçüncü öneri yoğurtlu pancardır; koyu mor rengiyle sofranın en dikkat çekici kâsesi olur.

Dördüncü öneri havuç taratordur; kavrulmuş rendelenmiş havuç ve yoğurt, hem tatlımsı hem ferah bir tat verir. Beşinci öneri kuru cacıktır. Salatalığın lezzetsiz olduğu kış aylarında süzme yoğurt, kuru nane ve sarımsakla hazırlanan kuru cacık, yılbaşı sofrasına mevsimine uygun bir yoğurtlu meze ekler.

• 1. Haydari
• 2. Yoğurtlu köz patlıcan
• 3. Yoğurtlu pancar
• 4. Havuç tarator
• 5. Kuru cacık

İlgili rehber: Haydari nasıl yapılır? · Yoğurtlu köz patlıcan · Yoğurtlu pancar mezesi · Havuç tarator · Kuru cacık

Köz biberli ve sebzeli mezeler

Altıncı öneri muhammaradır; köz kırmızı biber, ceviz, galeta unu ve nar ekşisiyle hazırlanır ve dinlendikçe lezzetlenir. Yedinci öneri acılı ezmedir; servis gününde hazırlanması tazeliğini korur. Sekizinci öneri şakşukadır; kızartılmış patlıcan ve biberin domates sosuyla buluştuğu bu meze bir gün önceden yapılabilir.

Dokuzuncu öneri ajvardır. Köz kırmızı biber ve patlıcanla hazırlanan Balkan sosu, ekmeğe sürülerek ya da peynirle birlikte yenir; hazır alındığında yılbaşı hazırlığını en çok hafifleten mezelerden biridir. Onuncu öneri lutenitsadır; domatesli yapısıyla ajvardan farklı bir kırmızı tat sunar ve iki sos yan yana konduğunda sofrada küçük bir Balkan köşesi oluşur.

• 6. Muhammara
• 7. Acılı ezme
• 8. Şakşuka
• 9. Ajvar
• 10. Lutenitsa

İlgili rehber: Muhammara nasıl yapılır? · Şakşuka nasıl yapılır? · Ajvar nedir? · Lutenitsa nedir?

Zeytinyağlı mezeler ve sıcak eşlikçiler

On birinci öneri favadır; kuru bakla ve zeytinyağıyla hazırlanır, bir gece buzdolabında dinlenince dilimlenecek kıvama gelir. On ikinci öneri zeytinyağlı yaprak sarmadır; iki gün önceden sarılıp saklanabilir ve sofraya hem renk hem gelenek katar. On üçüncü öneri girit ezmesidir; beyaz peynir, lor, ceviz ve otlarla hazırlanan bu meze Ege sofralarının vazgeçilmezlerindendir.

On dördüncü öneri el açması böreğidir. Mezelerin çoğu soğuk olduğu için sofraya sıcak gelen bir dilim börek dengeyi tamamlar. On beşinci öneri ise basit bir peynir tabağıdır: beyaz peynir, kaşar, zeytin, kuru incir ve ceviz, meze kâselerinin arasında doğal bir köprü kurar.

• 11. Fava
• 12. Zeytinyağlı yaprak sarma
• 13. Girit ezmesi
• 14. Sıcak el açması börek
• 15. Peynir, zeytin, incir ve ceviz tabağı

İlgili rehber: Fava nasıl yapılır? · Zeytinyağlı yaprak sarma · Girit ezmesi · Böreğin yanına ne gider?

Kaç kişiye kaç meze? Pratik miktar hesabı

Meze ağırlıklı bir yılbaşı sofrasında kişi başı her mezeden yaklaşık iki üç yemek kaşığı hesaplamak pratik bir başlangıçtır. Ana yemek de servis edilecekse meze çeşidini altıya, porsiyonları da biraz daha küçüğe indirmek yeterli olur. Sadece meze ve ara sıcaklarla geçecek bir akşamda ise sekiz ila on çeşit daha rahat bir sofra kurar.

Her meze için iki küçük kâse hazırlamak, büyük bir masada herkesin uzanmadan ulaşmasını sağlar. Bir kâse bittiğinde buzdolabındaki yedekten tazelemek, mezelerin uzun süre oda sıcaklığında beklemesini de önler.

Önceden hazırlık takvimi

İki gün önce: yaprak sarmayı sarıp pişirin, favayı hazırlayın ve muhammara için biberleri közleyin. Bir gün önce: haydari, yoğurtlu köz patlıcan, yoğurtlu pancar, havuç tarator, şakşuka ve muhammarayı tamamlayıp kapalı kaplarda buzdolabına kaldırın. Yoğurtlu mezeleri bir gün önceden hazırlamak, sarımsak ve otların tadının yoğurda geçmesini sağlar.

Yılbaşı günü: acılı ezmeyi ve yeşil salatayı hazırlayın, böreği fırına vermeden önce ısıtma zamanını planlayın. Mezeleri servisten yarım saat önce buzdolabından çıkarıp üzerine zeytinyağı, kuru nane, pul biber veya ceviz gibi son dokunuşları ekleyin.

Mezeleri güvenle saklamak ve servis etmek

Yoğurtlu ve peynirli mezeler uzun süre sıcak ortamda bekletilmemelidir. Kalabalık ve uzun süren bir akşamda kâseleri küçük tutup sık tazelemek, hem tazeliği hem de gıda güvenliğini korur. Zeytinyağlı mezeler ve köz biberli ezmeler oda sıcaklığına daha dayanıklıdır; yine de birkaç saatten uzun süre dışarıda bırakılmamalıdır.

Ertesi güne kalan mezeleri temiz bir kaşıkla ayrı kaplara alıp buzdolabında saklamak ve kısa sürede tüketmek en doğrusudur. Sarımsaklı ve yoğurtlu mezelerin kokusu diğer yiyeceklere geçebileceği için kapaklı kap kullanmak iyi bir alışkanlıktır.

Sık sorulan sorular

Yılbaşında en çok hangi mezeler yapılır? Haydari, yoğurtlu köz patlıcan, muhammara, acılı ezme, fava, şakşuka ve yaprak sarma yılbaşı sofralarında en sık görülen mezelerdir. Yılbaşı için kaç çeşit meze yeterli? Ana yemek varsa altı çeşit, yalnızca meze sofrası kurulacaksa sekiz ila on çeşit genellikle yeterlidir.

Mezeler kaç gün önceden hazırlanır? Fava, yaprak sarma ve muhammara iki gün, yoğurtlu mezelerin çoğu bir gün önceden hazırlanabilir; acılı ezme ve salatalar ise servis günü yapılmalıdır. Yılbaşı sofrasına hangi sıcaklar yakışır? El açması börek, sigara böreği ve fırında mantar gibi küçük ara sıcaklar meze sofrasını tamamlar.